Gebruik je merk actief, want: use it, or lose it
Geplaatst op: 26 juni 2025
Laatst gewijzigd op: 26 juni 2025
In het merkenrecht geldt het eenvoudige uitgangspunt use it or lose it. Je merk registreren is stap één, maar je merk actief gebruiken is stap twee. Doe je dat laatste niet? Dan loop je het risico dat je merk vervallen wordt verklaard. Een recent arrest van het Gerecht van de EU van 21 mei 2025 over het woordmerk AIRBNB illustreert dat weer.[1] Het arrest toont hoe streng het criterium "normaal gebruik" wordt gehandhaafd. In deze blog neem ik je mee in de zaak en leg ik uit waarom het belangrijk is dat je jouw merk gebruikt voor de waren en/of diensten waarvoor het is ingeschreven.
Wat speelde er?
Airbnb had zijn woordmerk in 2010 binnen de Europese Unie laten registreren voor een zeer brede waaier aan diensten: van online advertenties tot sport- en cultuuractiviteiten. In 2020 diende concurrent Airtasker een verzoek tot vervallenverklaring in met als argument dat Airbnb het merk voor de meeste van die diensten helemaal niet (meer) gebruikte.
De procedure belandde uiteindelijk bij het Gerecht. Het Gerecht onderwierp het merk aan een uitgebreide beoordeling van het begrip “genuine use” – ofwel: normaal gebruik. Het Gerecht beoordeelde per dienst of Airbnb onder het merk daadwerkelijk marktactiviteiten verrichtte en concludeerde het volgende:
- Wél normaal gebruik voor: de kernactiviteiten van Airbnb, zoals het faciliteren van tijdelijke accommodaties en het aanbieden van “local experiences”.
- Geen normaal gebruik voor: algemene advertentiediensten, breed omschreven reisarrangementen, database-beheer en een reeks andere diensten waarvoor geen concrete, aantoonbare marktactiviteiten bestonden.
- Een uitzondering: voor het verzamelen en tonen van gebruikersbeoordelingen (klasse 36) vond het Gerecht dat Airbnb wél normaal gebruik had bewezen, dankzij de miljoenen reviews op het platform.
Het resultaat? Het merk AIRBNB-merk is voortaan alleen nog geldig voor de diensten waarvoor het normaal gebruik écht is aangetoond.
Wat leren we hiervan?
- Breed inschrijven is zinloos: je merk aanvragen voor een lange lijst van waren en diensten in de Nice-classificatie oogt misschien indrukwekkend, maar als je geen normaal gebruik kunt aantonen voor deze waren en diensten, heb je er niets aan. Concurrenten kunnen succesvol de vervallenverklaring van het merk voor deze waren en diensten vorderen – wat Airtasker dus deed.
- Gebruik moet “openbaar en naar buiten toe” zijn: Interne, ondersteunende of incidentele handelingen tellen niet. Het Gerecht verlangt harde, objectieve bewijzen.
- Je hebt vijf jaar om het gebruik aan te vangen – en daarna geen excuses meer: Na inschrijving heb je een termijn van vijf jaar om het gebruik aan te vangen: binnen die periode kan niemand je merk aanvallen wegens non-usus (art. 58 lid 1 onder a jo. art. 18 lid 1 UMVo). Zodra die termijn voorbij is kan elke derde vervallenverklaring eisen voor de waren of diensten waarvoor je geen bewijs van normaal gebruik kunt overleggen. Airbnb beriep zich op ambitieuze plannen om later ook bredere reisdiensten aan te bieden, maar het Gerecht was duidelijk: alleen feitelijk gebruik vóór het einde van de vijfjaarsperiode telt – toekomstplannen zonder concrete marktactiviteit gaan je merk dus niet redden.
Wat zijn objectieve bewijzen voor normaal gebruik?
Het Gerecht verlangt bewijs dat voor een buitenstaander controleerbaar is – stukken waaruit concreet blijkt wat er is geleverd of aangeboden, wanneer dat gebeurde, waar in de EU dat plaatsvond en in welke hoeveelheid. Denk bijvoorbeeld aan:
- Facturen of boekings- en betalingsbewijzen: laten zien dat er echt transacties onder het merk hebben plaatsgevonden, inclusief datum, bedrag en land of klant.
- Verzend- of douanedocumenten: tonen dat goederen of diensten daadwerkelijk de markt hebben bereikt.
- Gebruikscijfers of analytics-rapporten: kwantificeren hoeveel bezoekers, gebruikers of verkopen er in een bepaalde periode waren.
- Pers- of vakpublicaties en onafhankelijke reviews: bewijzen dat het merk buiten de eigen organisatie zichtbaar is geweest.
Zulke documenten zijn objectief omdat ze ofwel afkomstig zijn van onafhankelijke partijen (klanten, banken, transporteurs, mediabedrijven) of omdat ze een digitale of administratief spoor achterlaten dat te verifiëren is.
Alleen interne verklaringen, screenshots zonder context of ambitieuze plannen voor de toekomst zijn onvoldoende, tenzij ze worden ondersteund door ten minste één van de hierboven genoemde, controleerbare bewijsstukken.
Conclusie
Zorg dat je merk aantoonbaar wordt gebruikt voor alle ingeschreven waren of diensten waarvoor het is ingeschreven. Een periodieke “merk-APK” is geen luxe maar noodzaak:
- Inventariseer geregeld welke waren/diensten nog actief worden aangeboden.
- Verzamel bewijsmateriaal (facturen, marketingmateriaal, analytics) en bewaar dit systematisch.
- Schrap of herclassificeer waren of diensten die buiten de scope van je activiteiten zijn geraakt; zo blijft je merk actueel.
Kortom: een merk is geen museumstuk dat je in een vitrinekast zet, maar een werkinstrument dat je actief moet gebruiken. Gebruik je het niet, dan sta je zwakker dan je denkt – en kan een concurrent zomaar de schop in jouw merk zetten. De AIRBNB-zaak illustreert hoe reëel dat risico is.