Hulp nodig?
Merkhulp

Tips voor start-ups: bescherm je intellectuele-eigendomsrechten

Geplaatst op: 5 januari 2025

Laatst gewijzigd op: 5 februari 2025

Voor tech focused start-ups zijn intellectuele-eigendomsrechten vaak de belangrijkste business assets. Om investeringen aan te trekken zul je potentiële investeerders voldoende zekerheid moeten bieden dat de intellectuele-eigendomsrechten toekomen aan de onderneming. Investeerders willen immers zekerheid dat zij hun investering kunnen terugverdienen. Het is voor start-ups daarom belangrijk dat intellectuele-eigendomsrechten goed worden vastgelegd en beschermd. In deze blog geven we een aantal tips.

Kiezen van een naam

Als het product van je start-up klaar is en je betreedt daarmee de markt, dan doe je dat onder een bepaalde naam. Vanaf dat moment bouw je als start-up onder die naam bekendheid en een reputatie op. Het is belangrijk om vooraf goed over je naam na te denken. Er zijn veel soorten namen mogelijk. Je kunt kiezen voor een fantasienaam, maar ook voor een naam met beschrijvende of suggestieve elementen. Het soort naam dat je kiest bepaalt in grote mate hoe goed de naam valt te beschermen.

Controleer ook goed of jouw naam nog beschikbaar is. Als na een jaar blijkt dat jij jouw naam niet langer mag voeren, dan zijn al jouw inspanningen en investeringen in het opbouwen van bekendheid en een goede reputatie voor niets geweest. Doodzonde natuurlijk. Controleer daarom voordat je de markt betreedt of er al handelsnamen of merken bestaan die conflicteren met de naam die je hebt bedacht. Je kunt allereerst zoeken in het register van de Kamer van Koophandel. Daarnaast kun je via de verschillende merkenregisters controleren of er merken bestaan die conflicteren met jouw naam.

Handelsnaam versus merk: niet hetzelfde!

Een handelsnaam en een merk zijn niet hetzelfde. Er is een groot juridisch onderscheid. Een handelsnaam verkrijg je vanzelf wanneer je die naar buiten toe begint te voeren. Inschrijving in het handelsregister van de kamer van koophandel is voor het ontstaan van een handelsnaamrecht dus niet doorslaggevend. Een merkrecht ontstaat daarentegen uitsluitend door inschrijving in een merkenregister. Een merkrecht verkrijg je dus niet vanzelf.

Een handelsnaam verleent beperktere bescherming dan een merk. Handelsnamen worden slechts beschermd voor zover daaraan beschermenswaardige bekendheid toekomt. Dat kan ook lokaal zijn. Als jij jouw naam alleen in een bepaalde regio gebruikt, dan zal daaraan alleen bescherming toekomen in die regio. Een merk biedt een exclusief recht binnen een gehele jurisdictie. Als jij jouw merk dus in de Benelux of de Europese Unie registreert, dan geldt jouw merk direct in deze gehele jurisdictie. Een merk biedt dus een sterkere bescherming dan een handelsnaam.

Auteursrechten: regel de overdracht

Software is over het algemeen het belangrijkste product van start-ups. En op software rust vaak auteursrecht. Het auteursrecht komt echter niet per definitie toe aan de onderneming. In beginsel is de maker van software de auteursrechthebbende. Als de software wordt ontwikkeld door ontwikkelaars die in dienst zijn van een onderneming, dan komt het auteursrecht mogelijk automatisch toe aan de onderneming. Vaak wordt de software echter ontwikkeld door freelancers. Het is in dat geval belangrijk om goede afspraken te maken over de auteursrechten. Je kunt contractueel afspraken maken over het auteursrecht. Zorg ervoor dat je in de opdrachtovereenkomst opneemt dat het auteursrecht aan de onderneming toekomt. Heb je werknemers? Neem dan zekerheidshalve ook een bepaling over het auteursrecht op in de arbeidsovereenkomst.

Modelrechten: bescherm je tekeningen en modellen

Is het uiterlijk van jouw producten belangrijk voor je concurrentiepositie? Heb je geïnvesteerd in het design en onderscheid je je daarmee op de markt? Dan is het wellicht mogelijk om het uiterlijk van jouw producten te beschermen via het modellenrecht.

Octrooirecht: is jouw product nieuw en inventief?

Als jouw product een uitvinding betreft kun je onder omstandigheden een octrooirecht verkrijgen. Daarvoor is vereist dat jouw uitvinding nieuw en inventief is. Nieuw houdt in dat jouw uitvinding nieuw is in absolute zin. Jouw uitvinding mag dus nog niet eerder openbaar zijn gemaakt. Het is dus belangrijk dat je jouw uitvinding geheim houdt zolang je er dus nog niet mee naar de markt gaat. Als je in gesprek treedt met derde partijen zoals investeerders is het van belang dat je afspraken maakt over geheimhouding. Dat jouw uitvinding inventief moet zijn houdt in dat de uitvinding voor de vakman niet voor de hand mag liggen. Jouw uitvinding moet dus écht iets nieuws toevoegen aan de bestaande kennis. Uitvindingen moeten traditioneel gezien gelegen zijn op het gebied van nijverheid. Dat houdt in dat een uitvinding industrieel toepasbaar moet zijn. Vroeger was de bescherming van uitvindingen op het gebied van computerprogrammatuur zeer lastig. Tegenwoordig kun je ook voor inventieve vondsten op digitaal gebied gemakkelijker een octrooirecht verkrijgen. Voor startups kan het dus de moeite waard zijn om een octrooigemachtigde onderzoek te laten verrichten.